Bilgisayarın Eğitim Alanında Kullanımı

Çağımızın bilim ve teknolojisindeki hızlı gelişmeler ekonomik sistemi olduğu kadar eğitimsel ve soysal sistemleri de etkilemektedir. Günümüzde bilgi, gelişmiş toplumlarda ekonomik gelişmenin anahtarı haline gelmiştir. Teknoloji ise eğitim sürecinin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Bilgi teknolojisinin hızla gelişmesiyle, toplumların yeni teknolojik gelişmeleri izlemeleri ve kendilerine uyarlamaları zorunlu hale gelmiştir. Böylece yeni teknolojiler eğitim kurumlarına girmiştir. Yeni teknolojik sistemlerden biri de; “en etkili iletişim ve bireysel öğretim aracı” olan bilgisayardır.

Eğitim alanında, öğrenci sayısının hızla artması sonucu, öğretmen-öğrenci oranlamasına baktığımız zaman öğretmenin yetersiz kaldığı açık bir şekilde görülmektedir. Gün geçtikçe bilgilerin içine yeni bilgiler katılmıştır ve içerik daha karmaşık bir hale gelmiştir. Bu gibi nedenlerden dolayı, bilgisayarın eğitimde kullanılması zorunlu hale gelmiştir.

Günümüzde bilgisayarın eğitimde nasıl ve hangi amaçla kullanılacağı, ülkelerin politikalarına göre değişmektedir. Bilgisayarı eğitim aracı olarak kullanmadan önce bir takım önemli noktalar göz önünde tutulmalıdır. Konular belirlenmeli, konuların ne şekilde öğrencilere aktarılacağı saptanmalıdır.

Bilgisayar eğitimde hem amaç hem de araç olarak kullanılmaktadır. Bilgisayarın eğitim açısından üstün yönlerini şöyle sıralayabiliriz:

1. Etkileşimli bir araçtır, öğrenci bilgisayar karşısında denetimi yetkisini kullanmayı öğrenir.
2. Büyük bir esnekliğe sahiptir, etkin bir pekiştirectir, sabrı sonsuzdur.
3. Yazı tahtası, ders kitabı kadar geneldir.
4. Uygun bir biçimde hazırlanmış çeşitli programlar kullanılabilir.
5. Eğitimi zevkli ve ilgi çekici hale getirir.
6. Eşsiz bir sınav aracıdır ve soru da üretebilir.

Eğitim kurumlarında bilgisayardan; öğrenci kayıtlarının yapılması, ders dağıtım çizelgelerinin hazırlanması, sınavların düzenlenmesi, sonuçların değerlendirilmesi, öğretmenler arası görev dağılımının yapılması, ders programının hazırlanması alanlarından yararlanılır. Bilgisayar öğrencinin kişisel bilgilerini içeren dosyaların tutulmasında, ölçme araçlarının sonuçlarının değerlendirilmesinde, rapor yazmada, meslek seçiminde büyük zaman ve emek tasarrufu sağlar.

Bilgisayarın Öğretim Alanında Kullanımı

Günümüzde çağdaş öğretme ortamı yaratmak amacıyla bilgisayar geniş ölçüde kullanılmaktadır. Kullanım şekline baktığımızda iki boyut ortaya çıkmaktadır:

1. Bilgisayar İçin Eğitim

- Bilgisayar okur yazarlığı: Toplumu bilgisayarla bir arada yaşatabilmek için zorunlu bilgi ve anlayışı kapsar.
- Yazlım eğitimi: Bilgisayar yazılımları geliştirme, geliştirilmiş olanları kullanma ve kullanacaklara yardımcı olma gibi yetenek ve becerileri kazandırır.
- Donanım Eğitimi: Bilgisayar donanımının tasarımları, bakım ve onarıma kadar varan akademik ve mesleki yeterlilikleri amaçlar.

2. Eğitim İçin Bilgisayar

- Bilgisayar denetimli öğretim: Her öğrencinin öğrenme süreçlerinin bilgisayarla yönetilmesidir.
- Bilgisayara dayalı öğretim: Her hangi bir konuda diğer öğretim donanımlarından bağımsız, tek başına yeterli bir öğretici bilgisayarın eğitimde kullanılmasıdır.
- Bilgisayar destekli öğretim: Bilgisayarın seçenek olarak değil, sistemi tamamlayıcı bir öğe olarak kullanmaktır.

Bilgisayar Destekli Öğretim:

Bilgisayar destekli öğretim bilgisayarın öğretimde kullanılmasının en zor fakat ümit vaat edenidir. Öğretmenlerin bilgisayar kullanımında yetiştirilmesi, uygun donanım belirlenmesi gibi yetenek, uzmanlık, çaba, zaman ve para gerektiren karmaşık ve uygulanması zor bir kullanım biçimidir. Buna rağmen bu öğretim bir çok ülkede yaygındır.

Bilgisayar destekli öğretim sürecine bir seçenek olarak değil, sistemi tamamlayıcı ve güçlendirici olarak girmesi esastır.

Bilgisayar destekli eğitim için gerekli öğelere bakıldığında; donanım, yazılım, laboratuar, öğretmen eğitimi yardımcı personel eğitimi gibi öğeler karşımıza çıkmaktadır.

Bilgisayar destekli öğretim sürecini etkileyen ya da etkilediği düşünülen değişkenlere baktığımızda, öğrencinin motivasyonu, yenilik, etkileşim, bireysel öğrenme farklılıkları, ders yazılım türü, kapsamı ve niteliği, öğretmenin bilgisayar destekli öğretimi algılama biçimi, tutumu, beklentisi, değişen rolü gibi çeşitli değişkenleri kapsadığı ileri sürülmektedir.

Bilgisayar Destekli Öğretimin Amaçları

1- Geleneksel öğretim yöntemlerini daha etkili hale getirmek
2- Öğrenme sürecini hızlandırmak
3- Zengin bir materyal sağlamak
4- Ucuz ve etkili öğretimi gerçekleştirmek
5- Gereksinime dayalı öğretimi gerçekleştirmek
6- Telafi edici öğretimi sağlamak
7- Bireysel öğretimi gerçekleştirmek

Bilgisayar Destekli Öğretim Modelleri

Bilgisayar destekli öğretimde çeşitli materyaller kullanılmaktadır. Ancak; araştırmacılar tarafından önerilen ve yaygın olarak kabul gören başlıca materyal şunlarıdır. (Bayraktar, 1988, s.20; Keser, s.92; Gürol, 1990, s.137)

1- Öğretimsel Model
2- Hipotezci Model
3- Açıklayıcı Model
4- Arındırılmış Model

Bu modellerin her birisi öğrenme-öğretme sürecine katkısı yönünden bilgisayarın değişik özelliklerini ortaya koymaktadır. Örneğin;  Öğretimsel model temelde programlı öğretime dayanmakta ve bilgisayar sabırlı bir yardımcı gibi kullanılmaktadır. Hipotezci modelde, öğrenciye hipotez formüle etmede yardımcı olmakta ve bu model bilginin, öğrencilerin yaşantıları yoluyla yaratılması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır. Açıklayıcı modelde bilgisayar, öğrenci ile gerçek yaşamın gizli modeli yada benzeşimi olarak, ilerledikçe konuyu keşfederek öğrenmesi esas alınmaktadır. Arındırılmış modelde ise, bilgisayar öğrencinin çalışma yükünü azaltma aracı olarak kullanılmakta ve öğrenciye hesaplama, bilgi işlem gibi olanaklar sağlamakta ve onu desteklemektedir. Bu modelin ortak özelliği, öğrenciye öğrenmesinde yardımcı olmaları ve öğrenci merkezli olmalarıdır.

Bilgisayar Destekli Öğretimin Uygulama Biçimleri

Bilgisayar destekli öğretimde öğretme konuyu işlerken, sahip olduğu donanım ve yazılım olanaklarına, öğreteceği konunun ve öğrencilerin özelliklerine ve belirlediği öğretim amacına göre bilgisayarı değişik yer ve zaman şekillerinde kullanabilir.

Öğretmen konuyu geleneksel yöntemle sınıfta işler. Dersi kaçıran başarısız olan ya da öğrenme ihtiyacı duyan öğrencilere konuyu bilgisayar yardımı ile öğrenme fırsatı sağlayabilir.
Öğretmen, konuyu sınıfta işledikten sonra, alıştırma, uygulama ve değerlendirme çalışmalarını bilgisayar yardımı ile yapabilir.
Konu bilgisayar yardımı ile öğretilir. Öğretmen, öğrenme eksiklerini tartışma yöntemi ile giderebilir, öğrencileri denetleyerek hatalarını düzeltebilir. Yani burada öğretmen danışman rolünü üstlenmektedir.

Bilgisayar destekli öğretim genel olarak dört yöntem uygulayarak gerçekleştirilebilmektedir:

Her eğitim kurumunla laboratuar kurulması
Her eğitim sınıfına birer tane bilgisayar, sunum cihazı ve çevre birimleri kurulması
Her öğrencinin ve öğretmenin kişisel ve taşınabilir bilgisayarı ive eğitim ortamında bir ağ bağlantısına sahip olması
İnternet yoluyla eğitim yöntemi (senkron ve asenkron)

Bilgisayar Destekli Öğretim Programları

Günümüzde bilgisayar destekli öğretimin gerçekleşme biçimiyle ilgili olarak çeşitli gruplandırmalar yapılmaktadır. En yaygın olarak kullanılan bilgisayar destekli öğretim programları şunlardır.

Özel öğretici programlar
Araştırma ve tekrar programları
Benzetişim programları
Eğitsel oyun programları
Problem çözme programları

Bu programlar dışında bilgisayar destekli eğitim ve öğretim ile ilgili olarak literatürde adı geçen diğer bazı programlar ise şunlardır:

Gösterim
Diyalog kurma
Bilgi deposu
Yaratıcı etkinlikler
Uygulama yazılımları
İletişim yazılımları
Entelektüel bilgisayar öğretimi
Çoklu ortam yazılımları

Özel Öğretici Programlar (Turorial): Öğretmen gibi konuları anlatan, alıştırma fırsatı sağlayan, öğrenciyi derse karşı güdüleyen ve öğrenci başarısını değerlendiren programlardır.

Bu program sayesinde öğrenci kendi kendine çalışabilmektedir. Ayrıca tekrar şansına da sahiptir. Bilgisayar destekli öğretim için önerilen bireysel öğretim tekniğidir. Yapılan araştırmalarda en etkin öğretimin bu yolla yapılan öğretimle yapıldığı ortaya çıkmıştır.

Araştırma ve Tekrar Programları: Bu programlar, öğrencilerin sahip olduğu bilgileri kalıcı hale getirmek amacıyla kullanılırlar. Asıl amacı öğretmek yerine pratik yapmak olan bu programlarda, verilen sorular ile karar verme ve pratik yapmak esastır. Verilen doğru yanıtlar için uygun pekiştireçler kullanılır. Cevap yanlış ise bu öğrenciye bildirilir ve tekrar denemesi istenir. Bu programların en büyük özelliklerinden birisi ise kayıt tutabilmeleridir. Bu yolla öğretmen, öğrencinin durumunu görebilmekte ve öğrenci kendi kayıtlarına bakarak kendisini güdüleyebilmektedir.

Benzeşim (Simülasyon) Programları: Bilgisayarla benzeşim gerçeğin belli bir kısmının görünümünün, bilgisayarda bir modelin oluşturulması yoluyla elde edilmesi ve bu oluşumun davranışının denetler yapılarak incelenmesiyle, gerçek sistemin davranışı konusunda bilgi edinme süreci olarak tanımlanabilmektedir. Bilgisayarla benzeşim yolula eğitim, özellikler gerçek ortamın çok tehlikeli ve pahalı olduğu durumlarda kullanılmaktadır.

Eğitsel Oyun Programları: Oyunlar bireyin fiziksel ve zihinsel yeteneklerini geliştirici yaşantıyı zevkli kılıcı, sanatsal ve estetik nitelikleri ve beceriyi geliştirici etkinliklerdir. Eğitsel oyunlar ise, öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini ve daha rahat bir ortamda tekrar edilmesini sağlayan bir öğretim tekniğidir. Bilgisayarda eğitsel oyun programları ise öğrencilerin oyun formatından yararlanarak ders konularını öğrenmelerini ya da problem çözme becerisini geliştiren ve onları öğrenme ortamında sürekli aktif tutan programdır. Eğitsel oyunların eğitim ve öğretimi nasıl etkileyeceği çok önemli konudur. Bunun gerçekleşmesi öğrencinin güdülenmesi ve programın niteliklerinin yüksek kalitede olması ile olanaklıdır.

Program Çözme Programları: Problem çözme, öğrencilerin açık bir çözümü olmayan bir problem yada durumu bilimsel yaklaşıma, yaparak ve yaşayarak çözmeleri biçiminde gerçekleştirilen ve üst düzey zihinsel etkinliklerin kazanılmasında işe koşulan, yaratıcı düşünmeyi geliştiren bir öğretim yöntemidir. Çünkü bu programlarda bilgisayar, problemin çözümünün öğretilmesinin yanı sıra problemi çözmek için gerekli bilgininde öğretilmesinde yardımcı olmaktadır. LOGO programı öğrenme sürecinde yaratıcı öğrenme ve öğrencisinin ne yaptığını kendisi tarafından fark edilmesi ve görülmesi sonucu önemli konuma gelmiştir. LOGO öğreti süreci için güçlü ve etkili problem çözme yeteneklerini öğrenciye kazandıran bir programdır.

Bilgisayar Destekli Eğitimin Yararları

1- Öğrenciyi aktif tutar
2- Her öğrenciye kendi öğrenme hızında bir öğretim sunar
3- Tehlikeli ve pahalı olan deneyleri kolaylıkla gösterir.
4- Bilgisayar destekli eğitim ile ilgili konular öğrencilere daha kısa sürede ve sistemli bir şekilde öğretilebilir.
5- Öğrenci kendisine ait bir kişisel öğrenme ortamında rahatlıkla çalışabilir.
6- Öğretim küçük birimlere indirildiği için, başarı bu birimler üzerinde sıralanarak gerçekleşir.

Bilgisayar Destekli Eğitimin Sınırlılıkları

1- Öğrencinin sosyo-psikolojik gelişimini engellemesi

Bazı uzmanlara göre bilgisayarın öğretimi bireyselleştirmesi, öğrencinin sınıf içindeki etkileşimini azaltmaktadır. Çocuğun saatlerce bilgisayar başından kalkmaması çevresiyle olan iletişimini ve etkileşimini azaltmakta ve çocuğun sosyo-psikolojik gelişimini engellemektedir. Bilgisayarın eğitimde bilinçsizce ya da plansız olarak kullanılması sonucu bu tür sorunlar ortaya çıkmaktadır. Ancak bu tür bir sorunla sadece bilgisayarda karşılaşıldığını düşünmek yanlıştır. Yanlış ve plansız kullanılan diğer materyallerde bu tür engeller doğurur. Bu yüzden bu tür materyalleri sınıf içerisinde etkili kullanmada öğretmenin rolü büyüktür. Öğretmen sadece materyali değil çocuğun diğer çocuklarla ve ortamla etkileşimini de planlamalıdır. Aynı şekilde ailelerde çocuklarının bilgisayar başında geçirdikleri sürenin eğitimsel kalitesini denetlemelidir. Ayrıca öğrencinin sınıf içinde etkileşimini sağlayan yazılımların tercih edilmesi çocukların sosyo-psikolojik gelişimini destekleyecektir.

2- Özel Donanım ve Beceri Gerektirmesi

Okulların ya da sınıfların bilgisayar destekli eğitim için gerekli donanıma erişimi bazen zor  ve pahalı olabilmektedir. Bunun yanında öğretimsel yazılımların kullanılabilmesi için, bilgisayara ek olarak özel donanımlarında kullanılması gerekebilmektedir. Diğer öğretim materyallerinin çoğunda olmadığı üzere bilgisayar destekli eğitimde sürekli yazılım ve donanım güncellemesine ihtiyaç vardır.

Bilgisayar destekli eğitim için hem öğrencilerin hem öğretmenin özel bilgi ve becerilere sahip olması gerekmektedir. Bu yüzden, bilgisayar destekli eğitim için gerekli olan donanım ve yazılım alımında bilgisayar okur yazarlığı eğitimlerinde maliyet-fayda analizi yapmalı, eldeki kaynakları en akılcı ve etkin şekilde kullanmalıyız.

3- Eğitim Programını Desteklememesi

Program uygunluğu yanında, eğitim yazılımlarının öğretimsel olarak da etkin öğrenme ortamların öğrenciye sunabilmesi gerekir. Eğitim yazılımının türü ne olursa olsun (araştırma-uygulama-benzeşim vs.), her türlü yazılım öğretimsel tasarımı ilkelerine uygun olarak geliştirilmelidir. Bu gerçeğe rağmen, piyasadaki yazılımların büyük bir çoğunluğu bu nitelikten yoksundur. Özellikle bazı yazılımlar yazılı materyallerin elektronik ortama aktarılmış şeklinden öteye gidememektedir. Diğer taraftan bazı uygulamalar ise hedeflenen öğrenci grubunun pedagojik özelliklerine uygun olmayan öğretim tasarımları üzerine geliştirdiği için öğretimsel etkinliği düşük yazılımlardır. Piyasada kaliteli yazılım bulma güçlüğü de diğer bir sınırlılıktır.

Bilgisayar Destekli Öğretimdeki Sorunlar

Bilgisayar destekli öğretim yöntemi, günümüzde dünyanın gelişmiş ülkelerinde, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin eğitim sisteminde kullanılmaktadır. Bu yöntem yetişkin öğrenme özellikleri açısından da uygun ve etkili bir öğretim yöntemidir. Ancak ilgili literatür incelendiğinde bu yöntemin uygulanmasının beraberinde birtakım sorunlar getirdiği gözlenmiştir;

1- Okulların nitelikli eğitim verip vermediğine bakılmaksızın, bilgisayar donatılması yoluna gidilmektedir.
2- Bilgisayar yazılımlarının sayısı sınırlıdır. Ders programı ile yazılımların içeriği arasında tutarlılık sağlanamamakta, hazır paket programların kalitesi tartışma konusu olmaktadır.
3- Ders yazılımlarının istenilen kalitede hazırlanması zaman almakta ve ekip çalışması gerektirmektedir.
4- Bilgisayar sistemleri pahalı olduğu için okulların bunu nasıl edineceği tartışma konusudur.
5- Bilgisayar eğitimi, bilgisayarla eğitim ve bilgisayar destekli öğretim karıştırılmakta ve bu yanlış değerlendirme, yanlış uygulama ve girişimlere neden olmaktadır.
6- Öğretmenlerin bu teknolojiyi kullanacak düzeyde olup olmadıkları tartışma konusudur.
7- Bilgisayar destekli öğretimin yeni bir yöntem olması ve yeterince üzerinde araştırma yapılamaması nedeniyle bilgisayar destekli öğretim ile ilgili korkular devam etmektedir.
8- Bilgisayar destekli öğretimin etkin şekilde kullanılması servis, yedek parça ve bakım istemektedir.

Bilgisayar Destekli Eğitimin Araştırma Konuları

Eğitime teknolojiyi yerleştirmeye karar vermiş olan çeşitli disiplinlerden bir dizi araştırmacının yapması gereken çok çeşitli araştırmalar olduğu söylenebilir. Bunlar yazılım, donanım ve uygulayıcı yaklaşıma kadar geniş yelpazeye yayılan araştırma konularıdır.

Donanım konusunda; bilgisayarın sahip olması gereken hızı, bellek gibi temel özelliklerin değerlendirilmesi ilk akla gelen araştırma konuları arasında sayılabilir. Ancak bunlardan daha önemli olarak, farklı özelliklere sahip, hatta farklı kuşaklardan bilgisayarın uyum sorunlarının araştırılmasının gerekliliği vurgulanabilir. Bu arada bilgisayarın girdikleri alanını ihtiyacına göre şekil değiştirebilme potansiyelleri dikkate alınmalı ve eğitim dünyasının donanım üreticilerinden ne isteği, sürekli olarak değerlendirilmelidir.

Yazılım konusunda yapılması gereken araştırmaları sadece sıralamak bile yeterince zor gözükmektedir. Ekranda kullanılacak renkler ve ya resimlerin ve yazıların farklı bilgisayarda çalışabilmesini sağlamak gibi teknik, yazılım materyallerini makul düzeyde tutmak gibi ekonomik sorunlardan söz edilebilir. Yazılımların bakımı ve yönetimi başlı başına bir araştırma alanı olarak görülebilir. Ama kuşkusuz en önemli problem alanı, yazılımların üretilmesi ve değerlendirilmesinde kullanılabilecek eğitsel ilkelerde ortaya çıkmaktadır. Programlı eğitimsel ilkelerinin ne ölçüde geçerli olduğundan, kullanılacak dilin sahip olması gereken özelliklere kadar bir çok araştırma konusu, Bilgisayar destekli eğitimin nasıl daha verimli hale getirilebileceğini araştırmak isteyen araştırmacılar beklemektedir.

Uygulamada görev alacak öğretmenlerin sahip olması gereken nitelikler ve öğretmenlere bu niteliklerin nasıl kazandırılacağı da temel problem alanları olarak görülmektedir. Bu anlamda bir dizi soru cevaplanmayı beklemektedir. Bu soruların bir bölümü aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Öğretmen donanımı ne kadar anlamalı?
İletişim ve programlama dilleri konusunda ne kadar bilgi sahibi olmalı?
Mevcut öğretmenlere bu bilgiler nasıl kazandırılmalı?
Yeni öğretmen adaylarına nasıl bir eğitim programı uygulamalı ve bu eğitim programını uygulamak için gerekli olan araç-gereç ve personel nasıl sağlanmalı?

Son olarak , donanım, yazılım ve öğretmenlerden meydana gelen temel kaynakların nasıl örgütleneceği ve zaman içinde nasıl iyileştirileceği gibi sorunları içeren uygulama yaklaşımına değinilebilir. Sınıf içinde mekansal düzenlemeden, farlık hızdaki öğrencilerin aynı müfredatı bireysel bir yaklaşımla izlemesinin nasıl sağlanacağına kadar bir dizi sorun henüz çözülememiştir.

Bilgisayar Destekli Eğitimi Destekleyici Başarılı Materyaller

Bilgisayar destekli eğitim destekleyici başarılı materyaller şunlardır. (Gürcan ve Yılmaz, 1996, s.288-293)

1- Öğretmen El Kitabı

Öğretmenlerin süreçte alacakları rolü öneren ve eğitim sürecini planlamalarına yardımcı olan el kitaplarıdır. Bu el kitapları, bilgisayarın ve öğretmenin birbirine nasıl destek vermeleri gerektiğine ilişkin bilgileri uygulamalarına göre farklı tutum ve davranışlar göstermek durumunda kaldığından, bu tür el kitaplarına ihtiyaç duyabilmektedir.  Bilgisayarların sınıflarda kullanımıyla, eğitim sürecinde önemli ölçüde değiştiği söylenebilir. Bu nedenle, öğretmenlerin bilgisayar donanımı ve öğrenciler ile iletişimi tamamlamayı amaçlayan el kitapları, belirli bir içerikle oluşturulmalıdır. Bu içerik, bilgisayar destekli eğitimin ders yazılımlarının özelliklerine göre farklılıklar göstermesine rağmen, öğretmen el kitapları  içeriği oluşturmakta kullanılabilecek bir yapıdadır.

2- Öğrenci El Kitabı

Öğretme öğrenme sürecinde öğrencinin olumlu yönde düşünmesini kolaylaştırmak, dikkatini toplamak, ilgisini uyandırmak, bireysel etkinliğini geliştirmek, öğrenmede etkinlik ve süreklilik sağlamak, öğretme-öğrenme süresini kısaltmak, öğretmene ve yönetimine yardımcı olmak gibi işlevlerin yerine getirilebilmesi gerekir. Bu özelliklerin öğrencilere kazandırabilmesi için, belirli bir öğretim gerecinin, bütün yönleriyle ve ayrıntılarıyla tanımlamasının, uygun biçimde seçiminin, yerli yerinde ve zamanında kullanılmasının bilinmesi son derece önemlidir.

Bu açıdan bakıldığında; bilgisayar destekli eğitimde öğrenci el kitapları, “eğitim sürecinde öğrencinin eğitim öncesinde düşlediği bazı olguları yakalamasına yardımcı olacak, bilgisayar ve ders yazılımı kullanma becerisini arttırabilecek, eğitim sürecinde gerekli verimi almasını ve kendi başına bu işlevleri yerine getirmesini destekleyecek basılı materyaller” olarak tanımlanabilir.

3- Teknik Başvuru El Kitabı

Öğretmen ve öğrencilerin bilgisayarla etkileşiminde, bilgisayar donanımı ve yazılımının teknik bir hata olmaksızın çalışmasıyla etkili bir öğrenmeye dönüşebilir. Bu açıdan bilgisayar destekli eğitim yazılımlarının hedef kitlesine teknik personelin katılması da uygun olacaktır. Öğretmenin teknik konularda zaman kaybetmesini engellemek için, uygulamalarda teknik personel bulunması ya da öğretmenin teknik konulardaki bilgi ve becerisinin artırılması görüşüne henüz açıklık kazandırılamamasına rağmen, yine de bilgisayar destekli eğitim teknik başvuru el kitaplarına gereksinim duyulmaktadır.

Bilgisayarlı Destekli Öğretimin Başarıya Ulaşmasını Etkileyen Faktörler

Bilgisayar destekli öğretim uygulamalarının başarıya ulaşmasında önemli rol oynayan faktörler konusunda ilgili literatürde değişik bir takım görüş ve önerilerin yer aldığı görülmektedir. Bu faktörleri şöyle sıralayabiliriz:

1- Uygulamalı donanım seçimi
2- Ders yazılımlarının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
3- Öğretmen eğitimi
4- Bilgisayar destekli eğitimin bilgisayar ortamına ve müfredata uyarlanması
5- İzleme, ölçme ve değerlendirme

Öztürk ve Okur (1989, s.17) bilgisayar destekli eğitime geçiş için zorunlu ön koşulları şu şekilde sıralamıştır:

1- Hükümet desteği
2- MEB desteği
3- Merkezi kuruluş desteği
4- Uluslar arası işbirliği

Yazıcı (1985, s.2) lgisayar destekli öğretimin başarıya ulaşabilmesi için üniversiteler desteğinde bir Bilgisayar Destekli Öğretim Merkezi kurulması gerektiğine değinmiştir. Titiz (1997, s.273) ise; BDÖ’nin başarısını öğrenci merkezli eğitime başlamıştır. Titize(s.274): “BDÖ öğretmen merkezli bir sistemde yalnızca bilgisayar okur-yazarlığı denilen becerinin kazanılmasını sağlayabilir. BDÖ’den beklenen ise bu değildir.” demiştir.

MEB’in, Bilgisayar Destekli Eğitim Projesinde öncelikleri;

1- Yazılım
2- Donanım
3- Öğretmen yetiştirme
4- Bakım, onarım destek hizmetleri
5- Yardımcı personel eğitimine verilmiştir. (MEB 1991)

Keser (1998, s.104-105) ve Gürol (1990, s.139) BDÖ’nin yararlı ve başarılı olabilmesindeki ön koşulları şöyle sıralamışlardır;

1- Eğitim programları, bilgisayar destekli öğretime uyabilecek ve bundan en büyük yararı sağlayabilecek şekilde yeniden düzenlenmelidir.
2- Eğitimci ve öğretmenlerin, geleneksel öğretim yöntemleri dışına çıkarak, bilgisayar kullanmaları be bu ileri teknoloji ürününden çekinmemeleri sağlanmalıdır..
3- Ders yazılımları kolay anlaşılır, değiştirilebilir, yani esnek olmalıdır. Ayrıca değişik bilgisayarlara taşınabilmelidir.
4- Bilgisayarın bakım ve onarım işlerinin yerine getirilmesi ve masraflarının karşılanması gerekmektedir.
5- Derslerinde bilgisayar destekli öğretimden yararlanacak olan öğretmenlerin bu konuda yetiştirilmesi gerekmektedir.

Aşkar (1991, s.174) BDÖ sürecini etkileyen yada etkilediği düşünülen değişkenleri; öğrenci motivasyonu, yenilik, etkileşim, bireysel öğrenme farklılıkları, ders yazılımının türü, kapsamı ve niteliği, öğretmenin bilgisayar destekli eğitim anlayışı, tutumu, beklentisi, değişken rolü, ders yazılımın eğitim programıyla bütünleşmesi, bilgisayar destekli öğretim uygulamasının okul içinde yürütülme biçimi şeklinde ele almıştır. Özgü ve Alkan (1989, s.251) BDÖ’in başarıya ulaşmasında önemli olan faktörler şöyle sıralanabilir;

1- Yazılım
2- Donanım
3- Öğretmen yetiştirme

Buradan anlaşılacağı üzere BDÖ’in başarısında önemli olan bir çok değişik faktör bulunmaktadır. Ancak bilgisayar destekli eğitim öğretimin uygulamalarının başarıya ulaşmasında en önemli faktörler sırayla; yazılım (seçim, geliştirme, değerlendirme) donanım ve bilgisayar destekli öğretim için öğretmen yetiştirmedir.

Bilgisayarın Eğitim Alanında Kullanımı hakkında yapılan yorumlar;

Bilgisayarın Eğitim Alanında Kullanımı'a Yorum Yaz